Welke informatie geef je een kind in een rouwsituatie? – 10 juni 2020

Zoals in mijn vorige artikel al benoemd is het van belang dat een kind informatie over een overlijden krijgt, dat draagt namelijk bij aan het leren leven met verlies. Maar welke informatie en de hoeveelheid daarvan, dat is per kind verschillend. In een later artikel zal ik ingaan op de verschillen van rouwen bij kinderen, per leeftijdsfase.

De belangrijkste informatie die een kind MOET krijgen gaat over wat er eigenlijk aan de hand is, wat er nog gaat komen en wat er nu van hen verwacht wordt. Voor kinderen is een overlijden van dichtbij meemaken vaak nog nieuw. En ze kunnen je overrompelen met vragen waar wij als volwassenen nauwelijks bij stilstaan.

Volwassenen willen kinderen vaak beschermen en goed bedoeld buiten schot houden. Kinderen beschikken echter over voelsprieten en hebben maar weinig nodig om te merken dat er iets gaande is. Als wij dat gevoel geen woorden geven, kunnen kinderen het ook niet benoemen en lijkt het voor hen alsof er niet over gesproken mag worden. En dat kan ervoor zorgen dat zij blijven zit met hun angst en verdriet.

Het brein van jonge kinderen is nog lang niet uitontwikkeld. Neem de vragen van kinderen vooral serieus, ook al vragen ze je de hemd van het lijf. Het is daarbij wel verstandig om de woorden en informatie die je geeft af te stemmen op de leeftijd van kinderen.

In plaats van de woorden ‘sterven’ en ‘inslapen’ kun je gerust het woord ‘doodgaan’ gebruiken. In de kindertaal komt dat woord vaker voor en daarnaast ontstaat er geen verwarring. Er wordt wel eens gezegd dat de overledene slaapt of ‘is ingeslapen’.  Het klinkt vriendelijker maar het klopt simpelweg niet, want als je slaapt wordt je ook weer wakker. Het kind kan hoop krijgen dat de overledene weer wakker wordt, of kinderen zijn bang om zelf te gaan slapen.

Een ander voorbeeld: ‘Oma is doodgegaan, maar ja ze was ook al oud.’ Een jong kind kan het woord ‘oud’ heel anders oppakken dan dat wij volwassenen bedoelen. Heel veel mensen zijn immers ouder dan zij, gaan die dan ook allemaal dood?

Er zijn kinderen die alles maar dan ook echt alles willen weten. Als volwassene kun je een inschatting maken zodat kinderen geen details horen die voor slapeloze nachten. Het helpt om in ieder geval de volgende adviezen in acht te nemen:

  • Het is goed om af en toe even door te vragen om te checken of ze zeker weten dat ze een antwoord willen, of dat ze misschien zelf al een idee hebben wat het antwoord is op hun vraag.
  • Laat je niet leiden door je eigen angsten. Onbewust vragen kinderen meestal niet meer dan dat ze op dat moment aankunnen.
  • Als je het antwoord niet weet, beloof dan dat je het antwoord zult achterhalen of zeg eerlijk dat jij het ook niet weet.
  • Beperk je in je antwoord en houd geen uitgebreid verhaal, zodat kinderen niet alsnog hun eigen fantasieverhaal kunnen verzinnen.

Wil je meer informatie over of hulp bij het begeleiden van een kind in of na een rouwsituatie, neem dan gerust contact met me op.